Гуштосп

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search

Гуштосп - (дар Авесто Виштаспа ба маънии «дорандаи аспи мода»), номи яке аз фармонравоёни ҳамзамони Зартушт аст, ки паёмбари маздопарастӣ ба-д-ӯ паноҳ бурд ва ӯ дини вайро пазируфту аз вай пуштибонӣ кард.

Гуштосп дар адабиёт[вироиш]

Дар «Гоҳон» Зардушт чаҳор бор аз ин фармонраво ном мебарад, ки се бор он ба гунаи «Кави-виштаспа» (Кай-гуштосп) аст ва Кави (Кай) – чунонки дар зери ҳамин вожа гуфтаем, – ба маънии раиси ашираву фармонраво, унвони фармонравоёни дудмони Каёниён аст, ки Гуштосп низ яке аз онон аст. Ба сабаби аҳамияти фаровоне, ки дар дини зартуштӣ барои Гуштосп ва наќши ӯ дар устуворсозиву густариши ин дин ќоил будаанд, дар Авестои куҳан наске ҷудогона ба номи ӯ ва дар ситоиши ӯ вуҷуд дошта, ки дар «Динкард (Китоб)» аз он ёд шудааст. Дар Авестои кунунӣ ҳам – гузашта аз «Гоҳон», ки гуфтем – борҳо ба ному ситоиши Гуштосп бармехӯрем ва дар «Виспарад» бахше ба номи «Офарини паёмбар Зартушт» ҳаст, ки дуруду офарину орзуи нек аст аз забони Зартушт хитоб ба Гуштосп.

Гуфтанист, ки дар «Шоҳнома» чеҳраи Гуштосп ба куллӣ бо он чи дар Авесто мебинем, носозгор аст ва дарвоқеъ дар нуқтаи муқобили он қарор дорад. Ба назар мерасад, ки ривояти Авесто дар бораи Гуштосп, намоишгари бовару бардошти мубадони зартуштӣ ва ҳавзаҳои динии маздопарастӣ буда ва дар баробари он нақлу ривояти дигаре аз зиндагиву коркарди вай дар миёни мардуми Эрон вуҷуд дошта, ки дар «Шоҳнома» омадааст. Дар ҳамосаи Фирдавсӣ Гуштосп шоҳе худкомаву ситамгару найрангбозу нотавон аст, ки наметавонад аз Эрон дар баробари тохту този турониён падофанд кунад ва ба Систон мегурезад ва ҳангоми ҳуҷуми турониён ҳамсари ӯ Катоюн ба суроғаш меравад ва бо сарзаниши вай хабари ин тохту тозро ба-д-ӯ мерасонад.

Нигаред[вироиш]

Манбаъ[вироиш]

Шоҳномаи Фирдавсӣ
Қаҳрамонҳо
Абтин | Ораш | Афросиёб | Исфандиёр | Фаридун | Гударз | Гурдофарид | Ҳушанг | Ҷамшед | Кова | Кай Хусрав | Каюмарс | Манучеҳр | Рахш | Руҳам | Рустам | Рустам Фаррухзод | Рудоба | Саам | Шағад | Симурғ | Сиёвуш | Сӯҳроб | Таҳмина | Таҳмурас | Зол | Заҳҳок
Ҷойҳо
Эрон | Турон