Кайқубод

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search

Кайкубод (Хатти ниёгон: كیكباد) шоҳ, асосгузори сулолаи Каёниён. Дар ёдгориҳои адабиву динӣ, маъхазҳои таърихӣ ва «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ оид ба Кайкубод ривояту қиссаҳои мухталифи афсонавӣ ва таърихӣ боқӣ мондаанд. Дар Авесто номи Кайкубод ду бор (дар «Фарвардиняшт» ва «Зомиёд-яшт») вомехӯрад.

Дар осори забони паҳлавӣ Кайкубод ҳамчун саромади хонадони Каёниён, подшоҳи накӯкор ва ҳушманде тасвир шудааст. Ҳамзаи Исфаҳонӣ хабар медиҳад, ки Кайкубод дар соҳили Аму ш. Қубодиёнро барпо кард. Дар соҳили Аму ҳоло ҳам маҳалле бо номи Қубодиён мавҷуд аст. Мувофиқи «Шоҳнома» Кайкубод аз авлоди Фаридун буда, дар кӯҳи Албурз бо гурӯҳе зиндагӣ мекард. Рустам бо фармоиши Зол ӯро ба Истахр овард ва ба тахти шоҳӣ шинонд. Кайкубод баъди ба тахт нишастан ба муқобили Афросиёб ҷанг сар кард. Дар асарҳои забони паҳлавӣ, аз ҷумла, дар «Бундаҳишн» ривоятҳои гуногуне дар бораи Кайкубод, писарону наберагони ӯ ба назар мерасанд. Ба ривояте Фаронак ном духтаре аз хонаи падар гурехта, зани Кайкубод гардидааст. Аз ин никоҳ писар ба дунё омад. Муҳаққиқон (М. М. Дьяконов, А. Кристенсен) ақидае доранд, ки мувофиқи он ривояту қиссаҳо дар бораи К. дар асоси воқеаҳои реалии таърихӣ (асрҳои 9-7 то м.) дар Бохтар ба вуқӯъ омадаанд. Аз ин ҷиҳат, эҳтимол, саргузаштҳои Кайкубод низ ифодаи воқеаҳои таърихӣ бошанд.[1]

Адабиёт[вироиш]

  • Абулқосим Фирдавсӣ. Шоҳнома. Ҷ.1. - Душанбе, 1963;
  • Брагинский И. С. Из истории персидско-таджикской поэзии. - М., 1956;
  • Дьяконов М.М. Очерк истории древнего Ирана. - М., 1961;
  • Кузьмина Е.Е. В стране Афрасиаба и Кавата. - М., 1977;
  • Ҳамдам Мӯъминҷонов. Тӯрон - гаҳвораи тамаддуни ориёӣ. - Душанбе, 2004;
  • С. Одина. Санои афсона. - Душанбе, 2006.
  • Жозеф Маркварт. Веҳрӯд ва Аранг… тарҷумаи Довуд Муншизода. – Теҳрон: «Бунёди мавқуфоти дуктур Маҳмуди Афшор», 1368.
  • Ҳусайн Шаҳидии Мозандаронӣ. Ҷуғрофиёи «Шоҳнома». – Теҳрон: «Бунёди Нишопур» ва муассисаи ҷуғрофиёии «Саҳоб», 1371.

Пайнавиштҳо[вироиш]

  1. Донишномаи Ҳисор -Душанбе: "Ирфон", 2015, - с. 296 - 282
Шоҳномаи Фирдавсӣ
Қаҳрамонҳо
Обтин | Ораш | Афросиёб | Исфандиёр | Фаридун | Гударз | Гурдофарид | Ҳушанг | Ҷамшед | Кова | Кай Хусрав | Каюмарс | Манучеҳр | Рахш | Руҳҳом | Рустам | Рустам Фаррухзод | Рудоба | Сом | Шағод | Симурғ | Сиёвуш | Сӯҳроб | Таҳмина | Таҳмурас | Зол | Заҳҳок
Ҷойҳо
Эрон | Турон