Содир Ҷабборов

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Содир Ҷабборов
қирғ. Жапаров Садыр Нургожоевич
парчам Иҷрокунандаи вазифаи президенти Ҷумҳурии Қирғизистон парчам
аз 15 октябри 2020
Раиси ҳукумат худи он
Пешгузашта Суронбой Ҷиянбеков
Қанотбек Исоев (и. в.)
парчам Сарвазири Қирғизистон парчам
аз 10 октябри 2020
Президент Суронбой Ҷиянбеков
Пешгузашта Кубатбек Боронов
парчам Депутати Жогорку Кенеш
аз 20102013
Президент Роза Отунбоева
Алмосбек Отамбоев
2005 — 2007
Президент Қурмонбек Боқиев

Таваллуд 6 декабр 1968(1968-12-06) (51 сол)
Кен-Суу, ноҳияи Тӯп, Иссиқкӯл, ҶШС Қирғизистон, Иттиҳоди Шӯравӣ
Ҳизб Мекенчил
Ата-Журт
Таҳсилот
Касб сиёсатмадор
ҳуқуқшинос

Ҷабборов[1] Содир Нурхоҷаевич (қирғ. Жапаров Садыр Нургожоевич, 6 декабри 1968, Кен-Суу, ноҳияи Тӯп, Иссиқкӯл, ҶШС Қирғизистон, Иттиҳоди Шӯравӣ) — арбоби давлатӣ ва сиёсатмадори Қирғизистон, вакили Жогорку Кенеш. Дар ҷараёни тазоҳурот моҳи октябри соли 2020, вай дар шароити баҳсбарангез сарвазири Қирғизистон интихоб шуд.

Зиндагинома[вироиш]

Содир Ҷабборов 6 декабри соли 1968 дар деҳаи Кен-Суу, ноҳияи Тӯпи вилояти Иссиқкӯл таваллуд шудааст, соли 1986 мактаби миёнаро хатм намуда, худи ҳамон сол ба Донишгоҳи тарбияи ҷисмонии Фрунзе дохил шудааст. Соли 1987 ӯро ба сафи Артиши Шӯравӣ даъват карданд, то соли 1989 ба ҳайси мудири шӯъбаи радиотелеграф дар Новосибирск кор кардааст. Вай бо унвони «Аълочии Артиши Шӯравӣ» сарфароз гаштааст. Солҳои 1989—1991 таҳсилро дар Донишкадаи тарбияи ҷисмонӣ идома додааст.

Аз соли 1991 то 1994 ба ҳайси раиси совхози Султонқул кор кардааст. Аз соли 1994 то 1996, ӯ директори ширкати нафти «Керкей» («Кергей») дар шаҳри Қарокол буд.

Аз соли 1996 то 1997 (бо даъвати полиси вилояти Иссиқкӯл) ба ҳайси нозири як ширкати махсуси полис дар минтақаи Иссиқкӯл кор кардааст.

Аз соли 1996 (1997) то соли 2001 директори генералии ҶДММ Гузел буд.

Аз соли 2001 то 2005 директори генералии Заводи хурди коркарди нафти «Нурнефтегаз» дар Баликчӣ буд. Аз соли 2001 то 2005 — Директори генералии Ширкати нафти Нурманайгаз (Баликчӣ) кор кардааст.

Соли 2006 факултаи ҳуқуқшиносии Донишгоҳи славянии Қирғизистону Русия ба номи Борис Елтсинро хатм намуда, маълумоти дуввуми олӣ гирифт.

Фаъолияти сиёсӣ[вироиш]

Вай фаъолияти сиёсии худро пас аз Инқилоби лола соли 2005 оғоз кардааст. Моҳи марти соли 2005 вай дар ҳавзаи интихоботии Тӯп вакили Жогорку Кенеши даъвати III Ҷумҳурии Қирғизистон интихоб шуда, роҳбари фраксияи Келечек буд. Вай ҷонибдори президент Қурмонбек Боқиев буд. Соли 2006 ӯ узви Комиссияи мукофотҳои давлатӣ шуд. Соли 2007 муовини раиси Комиссияи афв буд. 22 октябри соли 2007, ӯ бо фармони Боқиев ваколатҳои парлумониро дар робита ба пароканда шудани парлумон қатъ кард.

Дар интихоботи соли 2007, ӯ дар рӯйхатҳои ҳизби ҷонибдори президент Ак Жол ширкат варзид, ки аксарияти ҷойҳоро дар парлумон ба даст овард, аммо ҳамчун мушовири президент кор кард. Аз соли 2008 то 2010 ба ҳайси намояндаи ваколатдори Агентии миллии пешгирии коррупсия кор кардааст.

Соли 2010 инқилоб президент Боқиевро сарнагун кард. Дар задухӯрдҳои байниқавмӣ, ки дар Ӯш ва Ҷалолобод ба вуқӯъ пайвастанд, Содир Ҷабборов ва шарикони ӯ, мувофиқи баёноти худ, фаъолона иштирок карданд — онҳо кӯшиш карданд, ки задухӯрдҳоро мувофиқи даъвои мухолифонашон пешгирӣ кунанд — онҳо миллатгароёни қирғизро дастгирӣ карданд.

Дар интихоботи моҳи октябри соли 2010, ӯ дубора ба ҳайси вакили Жогорку Кенеш аз рӯйхати ҳизби идеалист Ҳизби Демократии Ата-Журт таҳти роҳбарии Камчибек Ташиев интихоб шуд, ки аксарияти ҷойҳоро ба даст овард. Раиси кумита оид ба масъалаҳои судӣ ва ҳуқуқӣ шуд.

Аз соли 2012 инҷониб ӯ миллигардонии кони тиллои Кумтор дар зодгоҳаш вилояти Иссиқкӯлро ҳимоят карда, ширкати мудирияти онро ба нақзи муҳити зист ва фасод муттаҳам кардааст. Дар ин маврид, ӯ дар байни ҳамватанони худ шӯҳрат пайдо кард.

Муҳокимаи судӣ[вироиш]

Дар яке аз гирдиҳамоиҳо барои милликунонии Кумтор дар тирамоҳи соли 2012, эътирозгарон талош карданд, ки Кохи Сафедро дар Бишкек ишғол кунанд. Ташиев ва Содир Ҷабборов бар асоси моддаи 295 Кодекси ҷиноятии Ҷумҳурии Қирғизистон «Ғасби иҷбории ҳокимият ё нигоҳ доштани иҷбории ҳокимият» айбдор карда шуданд. Моҳи марти соли 2013 Додгоҳи ноҳияи Первомайскии Бишкек онҳоро гунаҳкор донист ва ба як солу шаш моҳи зиндон маҳкум кард. Аммо моҳи июни соли 2013 Додгоҳи шаҳри Бишкек сиёсатмадоронро сафед ва дар толори додгоҳ озод кард.

27 июни соли 2013, ҳангоми тазоҳурот алайҳи Кумтор дар Каракол (маркази вилояти Иссиқкӯл), эътирозгарон саъй доштанд ҳокими вилоят Эмилбек Каптагаевро гаравгон гиранд. Ҳукумат Содир Ҷабборов ва Кубаничбек Қодировро дар ташкили ин кор айбдор кард. Раҳбарони эътирозгароён боздошт шуданд, аммо Содир Ҷабборов, ки даст доштани ӯро рад мекунад, аз кишвар фирор кард.

Дар фирор, ӯ чанд муддат дар Кипр зиндагӣ мекард[2].

Соли 2017 ӯ кӯшиш кард, ки ба Қирғизистон баргардад. 25 марти соли 2017 вай дар марзи Қирғизистон ва Қазоқистон боздошт шуд. Дар сурати гаравгон гирифтани Эмилбек Каптагаев вай ба 11 солу 6 моҳи зиндон маҳкум шуд.

Интихоб ба ҳайси сарвазир[вироиш]

5 октябри соли 2020 дар Қирғизистон тазоҳуроти оммавӣ алайҳи натиҷаҳои интихоботи парлумонӣ оғоз ёфт. Субҳи 6 октябр тазоҳургарон таҳти раҳбарии Камчибек Ташиев Содир Ҷабборовро раҳо карда, ба майдони марказии Бишкек бурданд ва дар он ҷо суханронӣ кард. Шоми 6 октябри соли 2020 вакилон дар меҳмонхонаи «Достук» таъини Содир Ҷабборовро ба вазифаи сарвазири кишвар тасдиқ карданд. Аммо, як номзади дигари сарвазири Қирғизистон аз ҳизби Ата-Мекен Тилек Токтогазиев дар як гирдиҳамоӣ дар наздикии Кохи Ҳукумат гуфт, ки вай сарвари қонунии ҳукумат аст, зеро вай ба ин вазифа дар ҷаласаи Шӯрои ҳамоҳангсоз, ки аз ҷониби роҳбарони ҳизбҳои оппозисиюн таъсис ёфтааст, интихоб шудааст. Токтогазиев таъини Содир Ҷабборовро ғайриқонунӣ мешуморад, зеро вакилон онро зери фишори чандсад ҷонибдори Содир Ҷабборов, ки дар мулоқоти парлумонҳо дар назди меҳмонхонаи «Достук» ҷамъ омада буданд, тасдиқ карданд. Инчунин, рақибони Содир Ҷабборов ба набудани кворуми парлумонӣ ва нақзи тартиби интихоби ӯ ишора мекунанд.

Ҳаёти шахсӣ[вироиш]

Оиладор. Падари чор фарзанд мебошад.

Ҷоизаҳо[вироиш]

  • Соли 2009, ӯ барои хидматҳо ва саҳми назаррас дар рушди иҷтимоию иқтисодии минтақаи Иссиқкӯл бо медали маъмурияти давлатии вилояти Иссиқкӯл мукофотонида шудааст.
  • Соли 2010 бо медали Иттиҳоди собиқадорони Афғонистон дар Русия «Барои хидматҳои назаррас» мукофотонида шудааст (бо қарори Раёсати марказии Иттифоқи собиқадорони Афғонистон аз 7 декабри соли 2009, No485).

Эзоҳ[вироиш]

  1. Имя Жапар, значение имени Жапар. Что означает имя Жапар?. imya.com. 15 октябри 2020 санҷида шуд.
  2. Биография Садыра Жапарова(рус.). РИА Новости (20201006T2024). 15 октябри 2020 санҷида шуд.