Ҷаҳиш ба мӯҳтаво

Дунёгирии COVID-19

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Дунёгирии COVID-19
Дунёгирии COVID-19
eMedicine / 

Пандемияи COVID-19 — дунёгирии[1] сирояти коронавируси COVID-19, ки аз ҷониби SARS-CoV-2 коронавирус ба вуҷуд омадааст.

Пандемия дар охири моҳи декабри соли 2019 дар Вуҳон маълум шуд, музофоти Хубей, марказии Ҷумҳурии Халқии Чин аввалин ҳодисаҳои пневмонияи пайдоиши номаълум дар сокинони маҳаллӣ, ки бо бозори маҳаллии ҳайвоноти баҳрӣ ва алоқаманданд, оғоз ёфт. 31 декабри соли 2019 мақомоти Чин ба Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ (СУТ) дар бораи хуруҷи бемории пневмонияи номаълум хабар доданд. Аз 22 январи соли 2020 дар шаҳри Вуҳон (заб. русӣ — Ухан) карантин эълон карда шуд; аз 24 январ — ноҳияҳои шаҳрии ҳамшафати Вуҳон[2][3]. Вирус дар ҳама бахшҳои маъмурии вилоятии Чин ошкор карда шуд.

Хурӯҷи COVID-19 дар Чин

[вироиш | вироиши манбаъ]

Сабабҳои пайдоиш

[вироиш | вироиши манбаъ]

Бисёре аз беморони аввал муносибат ба бозори Вуҳон, ки маҳсулоти баҳрӣ ва инчунин парандагон, морҳо, куршапарак ва ҳайвоноти кишоварзиро мефурӯшанд, рабт доштанд. Чунин меҳисобиданд, ки вирус танҳо пас аз як мутация дар бадани ҳайвон имконият дошт, ки ба инсон сироят кунад.

COVID-19 сунъисохт будагист[4]. Маълум аст, ки соли 2015 олимони ИМА ҳамроҳи мутахассисҳои Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии вирусологияи Вуҳон коронавируси сунъӣ эҷод карданд. Шояд COVID-19 аз он вируси сунъӣ пайдо шуда бошад[4].

Декабри соли 2019

[вироиш | вироиши манбаъ]

Аввалин ҳисоботҳо дар бораи хуруҷи беморӣ дар Чин 31 декабри соли 2019 пайдо шуданд[5] ва аввалин зуҳуроти клиникӣ дар беморон қаблан пайдо шуданд — 8 декабри соли 2019[6].

Квитансияи Ли Вэнлян дар бораи он ки вай дар бораи номумкин будани паҳн шудани овозаҳои бардурӯғ, ки полиси Вуҳон гирифтааст, огоҳ карда шудааст

Паҳншавӣ дар рӯи Замин

[вироиш | вироиши манбаъ]

Тадбирҳои эпидемиологӣ ва карантинӣ

[вироиш | вироиши манбаъ]

11 марти соли 2020 Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ (СУТ) эълон кард, ки хуруҷи дунёгирии COVID-19 (пандемия) гардид[1], ва пас аз ду рӯз, Аврупо дар маркази дунёгирии COVID-19 буд. Дар ин лаҳза, ҳар рӯз дар он ҷо нисбат ба авҷи эпидемия дар Чин бештар сироятҳои нав ба қайд гирифта мешуданд. Ҳамзамон, шумораи ҳодисаҳои мавҷуд набудани пайванди эпидемиологӣ барои шарҳ додани манбаи интиқоли вирус афзоиш меёбад[7]. Италия дар паҳншавии сироят дар Аврупо пешсаф гардид[8]. То 16 марти соли 2020 шумораи сироятшудагон тақрибан 25 ҳазор нафарро ташкил дод ва шумораи қурбониён аз 1800 нафар зиёд шуд. Испания аз рӯи шумораи сироятшудагон дар ҷои дуюм қарор гирифт — тақрибан 8 ҳазор ҳолати сироят ва тақрибан 300 фавт. Дар Фаронса ва Олмон низ ҳазорҳо сироятҳо ба қайд гирифта шудаанд. Михаил Фаворов мегӯяд, ки дар кишварҳои минтақаи Осиёи Марказӣ вуҷуд надоштани коронавирус ба иқлими хос, ҳавои хушк ва гиёҳи ҳазориспанд вобаста аст[9][10][11].

Шумораи гирифторон ба намуди нави коронавируси COVID-19 дар ҷаҳон

[вироиш | вироиши манбаъ]

Ба ҳолати соати 10-и 30 апрели соли 2020 дар ҷаҳон шумораи гирифторон ба намуди нави коронавируси COVID-19 3 миллиону 220 ҳазору 969 нафар буда, аз онҳо 1 миллиону 1 ҳазору 72 кас шифо ёфтаанд ва 228 ҳазору 251 тан вафот кардаанд. — Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ (СУТ) хабар додаст.[12]

  • Дар Иёлоти Муттаҳида, ки аз рӯи шумораи гирифторони ин вирус дар ҷаҳон дар ҷои аввал қарор дорад, 1 миллиону 64 ҳазору 572 ҳолат тасдиқ шудааст. Теъдоди фавтидагон 61 ҳазору 669 нафар ва шумораи шифоёфтагон 147 ҳазору 411 касро ташкил медиҳад.
  • Дар Испания шумораи сироятёфтагон 236 ҳазору 889 нафар буда, давоми шабонарӯзи гузашта 4 771 ҳолати нав тасдиқ гардид. Дар он 24 ҳазору 275 нафар беморони ба ин вирус гирифтор фавтида, 132 ҳазору 929 кас шифо ёфтаанд.
  • Дар Италия шумораи мубталоён 203 ҳазору 591 нафар ва теъдоди фавтидагону шифоёфтагон мутаносибан 27 ҳазору 682 нафар ва 71 ҳазору 252 кас мебошад.
  • Дар Франсия 166 ҳазору 420 ҳолати сироятёбӣ аз коронавирус тасдиқ гардида, 24 087 ҳолати фавт ва 48 228 мавриди шифоёбӣ ба қайд гирифта шудааст.
  • Шумораи ҳолатҳои гирифторӣ ба коронавирус дар Британияи Кабир 165 ҳазору 221 нафар ва теъдоди ҳолатҳои фавт 26 ҳазору 97 нафар мебошад.
  • Дар Германия теъдоди мубталоён 161 ҳазору 539 нафарро ташкил дода, шумораи ҳолатҳои фавт 6 467 ва теъдоди шифоёфтагон 120 400 нафар мебошад.
  • Дар Туркия теъдоди гирифторони коронавирус ба 117 ҳазору 589 нафар расида, шумораи ҳолатҳои фавт ва шифоёбӣ мутаносибан 3 081 ва 44 040 нафар мебошад.
  • Дар Россия, ки аз рӯи шумораи сироятёфтагон дар ҷаҳон дар ҷойи 8-ум мебошад, дирӯз 5 841 мавриди нав ошкор шуда, шумораи сироятёфтагон ба 99 399 кас расид. Аз ин шумора 10 286 нафар табобат шуда, 972 кас фавтидаанд.
  • Шумораи умумии ҳолатҳои тасдиқшудаи сироятёбӣ дар Эрон 93 ҳазору 657 нафарро ташкил дода, аз онҳо 5 ҳазору 957 нафар вафот кардаанд ва 73 ҳазору 791 кас сиҳат шудаанд.
  • Дар Чин 82 ҳазору 862 ҳолати сироятёбӣ ба қайд гирифта шуда, аз миёни онҳо 4 633 нафар вафот намудаанд ва 77 610 кас шифо ёфтаанд.
  • Дар дигар давлатҳои аъзои Иттиҳоди Давлатҳои Мутақил (ИДМ), аз ҷумла дар Беларус — 13 181 ҳолат, Украина — 9 866, Молдова — 3 771, Қазоқистон — 3 205, Ӯзбекистон — 2 017, Арманистон — 1 932, Озарбойҷон — 1 766 ва Қирғизистон — 746 ҳолати сироятёбӣ ошкор гардид.
  • То имрӯз дар Беларус 2 072 нафар, Озарбойҷон — 1 267, Молдова — 1 114, Украина — 1 103, Ӯзбекистон — 1 096, Арманистон — 900, Қазоқистон — 819 ва Қирғизистон — 462 нафар шифо ёфтаанд.
  • Илова бар ин, дар Украина 250 нафар беморони гирифтор ба коронавирус, Молдова — 111, Беларус — 84, Арманистон — 30, Қазоқистон — 25, Озарбойҷон — 23, Ӯзбекистон — 9 ва Қирғизистон — 8 нафар фавтидаанд.
  • Миёни давлатҳои ИДМ то имрӯз танҳо дар Тоҷикистон ва Туркманистон ягон ҳолати сирояти коронавирус ба қайд гирифта нашудааст.
  • Дар Афғонистони ҳамсоя шумораи мубталоён ба коронавирус 1 939 нафар буда, 252 нафари онҳо шифо ёфтаанд ва 60 тани дигар вафот кардаанд.
  • Дар байни давлатҳои арабӣ теъдоди зиёди мубталоён дар Арабистони Саудӣ ба қайд гирифта шуда, 21 402 нафарро ташкил медиҳад, ки миёни онҳо 157 ҳолати фавт ва 2 953 мавриди шифоёбӣ ба қайд гирифта шудааст.
  • Дар Қатар 12 564 нафар мубталои коронавирус шуда, аз онҳо 10 кас вафот кардаанд ва 1 243 нафар табобат шудаанд.
  • Дар Имороти Муттаҳидаи Арабӣ (Иморот) 11 929 ҳолати сироятёбӣ ошкор гардида, дар он шумораи фавт ва шифоёбӣ нисбат ба Қатар бештар аст — 98 ва 2 329 ҳолат.
  • Дар муқоиса бо дигар давлатҳои арабӣ сатҳи фавт дар Миср баландтар аст — 380 нафар. Шумораи сироятёфтагон 5 268 нафар ва шифоёфтагон 1 335 касро ташкил медиҳад.
  • Теъдоди мубталоён дар Ироқ 2 003 нафар буда, шумораи фавтидагон 92 нафар ва табобатшудагон 1 346 кас мебошад.
  • Дар Баҳрайн низ фавти кам, яъне 8 ҳолат мушоҳида шуда, шумораи умумии ҳолатҳои тасдиқшудаи сироят 2 921 нафарро ташкил медиҳад. Дар он 1 455 кас шифо ёфтаанд.
  • Дар Кувайт 24 ҳолати фавт сабт гардида, 3 740 нафар сироят ёфтаанд ва 1 389 кас табобат шудаанд.
  • Шумораи мубталоён дар Сурия 43 нафар буда, 3 ҳолати фавт ва 21 мавриди шифоёбӣ ба қайд гирифта шудааст.
  • 11 март Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ (СУТ) хуруҷи COVID-19-ро пандемия эълон карда, имрӯз дар бораи 210 давлату ҳудуд ва ду киштии саёҳатии байналмилалии «Diamond Princess» ва «MS Zaandam», ки дар онҳо ҳолатҳои сироятёбӣ ба қайд гирифта шудаанд, гузориш медиҳад.[12]

Дунёгирии CОVID-19 дар Тоҷикистон муайян гардид

[вироиш | вироиши манбаъ]

30 апрели соли 2020 тибқи маълумоти Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон 29 апрели соли 2020 — 15 ҳодисаи тасдиқшудаи бемории сироятии коронавирусии CОVID-19, аз ҷумла дар вилояти Суғд — 10 (даҳ) ҳодиса ва дар шаҳри Душанбе — 5 (панҷ) ҳодиса аз намунаҳои биологии ҳодисаҳои гумонбар ба қайд гирифта шудааст.[13]

Омори беморӣ барои кишварҳо ва ҳудудҳо

[вироиш | вироиши манбаъ]

-

КишварБеморонДар ҳолати вазнинВафотСиҳатшавӣСарчашмаЭзоҳ.
 ИМА93415243213842424 [14]
 Италия864983732913410950 [15]
 Чин813401304329274588 [16][17]
 Испания42058263629913794 [18]
 Олмон32991231593290 [19][20]
 Эрон2481119348913 [21]
 Фаронса22304251611003281 [22][23][24]
  Швейтсария9877141130131 [14]
 Кореяи Ҷанубӣ9137591263730 [25]
 Британияи Кабир807720422135 [14]
 Нидерландҳо55604352762 [26]
 Австрия528322289 [27]
 Белгия4269381122461 [28]
 Норвегия286644126 [14]
 Канада2792728185 [29][30][31]
 Португалия2362483322 [14]
 Австралия2318118119 [32]
 Шветсия22991434016 [33]
 Бразилия224718462 [34]
 Исроил193034353 [14]
 Туркия189244 [14]
 Малайзия16246416183 [35]
 Дания159169323 [14]
 Чехия139419310 [36]
 Ирландия13292975 [37]
 Ҷопон11935443285 [38][39][40]
 Люксембург1099386 [14]
 Эквадор108241273 [14]
 Покистон9725718 [14]
 Таиланд9348452 [41]
 Чили9227217 [42]
 Полша9013101 [14]
 Руминия794151279 [43]
 Финляндия79213110 [44]
 Арабистони Саудӣ767128 [14]
 Гурҷистон743352029 [45]
Diamond Princess[Комм. 1]
7121510587 [14]Круизный лайнер в Йокоғаме.
Изначально 2666 туристов и 1045 членов экипажа на борту[46].
 Индонезия6865530 [14]
 Исландия64813251 [47]
 Ҳиндустон5621140 [48]
 Сингапур558172156 [49]
Шаблон:Country data ЮАР55424 [50]
 Филиппин55213520 [51][52]
 Қатар52641 [14]
 Русия49522 [53][54]
 Словения48094 [55]
 Панама443761 [14]
 Перу416571 [56]
 Миср4022080 [57][58]
 Баҳрайн39243160 [59]
Шаблон:Country data Гонконг[Комм. 2]3876498 [60]
 Аргентина387163 [14]
 Хорватия38215 [61]
 Колумбия37821 [62]
 Эстония36924 [63]
 Мексика367144 [14]
 Лубнон318348 [14]
 Ироқ3162749 [14]
Шаблон:Country data Доминиканская Республика3126 [14]
 Сербия303422 [14]
 Алҷазоир2641932 [14]
Шаблон:Country data Армения24921 [14]
 Иморот248231 [64][65]
 Булғористон2182 33 [66]
 Тайван[Комм. 3]216226 [14]
 Литва209121 [67]
Шаблон:Country data Зеландияи нав205 [68]
 Словакия20427 [69]
 Латвия1971 [70]
 Кувайт191527 [14]
 Уругвай189 [14]
 Сан-Марино18712214 [14]
 Маҷористон187692 [71]
 Коста-Рика177222 [14]
Шаблон:Country data Марокко170152 [14]
 Босния ва Ҳерсеговина168132 [14]
 Мақдунияи Шимолӣ136121 [14]
 Андорра133211 [14]
 Иордания1271 [72]
 Албания123252 [14]
 Ветнам12317 [73]
Шаблон:Country data Ҷазираҳои Форер122 [14]
 Кипр1161 [14]
 Буркина-Фасо1144 [74][75]
 Молдавия1091 1 [76]
 Малта1072 [14]
 Бруней10421 [14]
 Шри-Ланка10023 [77]
 Украина9731 [78]
 Тунис90731 [14]
 Камбоҷа871 [79]
 Сенегал865 [14]
 Венесуэла841 [14]
 Умон8413 [14]
 Беларусия8122 [80]
Шаблон:Country data Реюнон75 [14]
 Озарбойҷон721 7 [14]
 Қазоқистон72 [81][82]
 Гурҷистон6711 [83]
 Камерун66 [14]
 Гваделупа624 [14]
 Фаластин6017 [14]
Шаблон:Country data Мартиника53 [14]
 Тринидад ва Тобаго52 [14]
 Лихтенштейн51 [14]
 Ӯзбекистон50 [84]
 Ҷумҳурии Демократии Конго451 [14]
 Афғонистон421 [14]
 Қирғизистон42 [85]
 Куба40 [14]
 Нигерия401 [14]
 Бангладеш3943 [14]
 Маврикий361 [14]
Шаблон:Country data Майотта36 [14]
 Руанда36 [14]
 Пуэрто-Рико312 [14]
 Гондурас30 [14]
 Гуам291 [14]
 Черногория291 [14]
 Боливия28 [14]
 Гана271 [14]
 Парагвай2712 [14]
 Макао[Комм. 2]2510 [86][87]
 Кот-д’Ивуар25 [14]
 Монако23 [14]
 Гвианаи Фаронса23 [14]
Шаблон:Country data Полинезияи Фаронса23 [14]
 Ямайка212 [14]
Шаблон:Country data Гернси20 [14]
 Гватемала201 [14]
 Гайана201 [14]
Шаблон:Country data Остров Мэн20 [14]
 Того18 [14]
 Барбадос17 [14]
 Мадагаскар17 [14]
Шаблон:Country data Американские Виргинские острова17 [14]
Шаблон:Country data Ҷерси16 [14]
 Кения16 [14]
 Гибралтар151 [14]
 Молдив13 [14]
 Аруба12 [14]
 Танзания12 [14]
 Эфиопия12 [14]
Шаблон:Country data Монголия10 [14]
Шаблон:Country data Новая Каледония10 [14]
 Уганда9 [14]
Шаблон:Country data Экваториальная Гвинея9 [14]
Шаблон:Country data Сен-Мартен8 [14]
Шаблон:Country data Сейшельские Острова7 [14]
 Бенин6 [14]
Шаблон:Country data Бермуды6 [14]
 Гаити6 [14]
 Габон61 [14]
 Суринам6 [14]
Шаблон:Country data Острова Кайман51 [14]
Шаблон:Country data Сальвадор5 [14]
Шаблон:Country data Бағамские Острова4 [14]
 Гвинея4 [14]
Шаблон:Country data Гренландия4 [14]
 Конго4 [14]
 Кюрасао41 [14]
 Намибия4 [14]
Шаблон:Country data Фиджи4 [14]
Шаблон:Country data Эсватини4 [14]
 Ангола3 [14]
Шаблон:Country data Антигуа и Барбуда3 [14]
 Ҷибути3 [14]
 Замбия3 [14]
 Зимбабве31 [14]
 Кабо-Верде3 [14]
 Либерия3 [14]
Шаблон:Country data Сен-Бартелеми3 [14]
 Сент-Люсия3 [14]
Шаблон:Country data Центральноафриканская Республика3 [14]
 Чад3 [14]
 Бутан2 [14]
 Гамбия21 [14]
 Доминика2 [14]
 Лаос2 [14]
 Мавритания2 [14]
 Мянма2 [14]
 Непал21 [14]
 Нигер2 [14]
 Никарагуа2 [14]
Шаблон:Country data Синт-Мартен2 [14]
 Судан21 [14]
 Белиз1 [14]
  Ватикан1 [14]
 Гренада1 [14]
Шаблон:Country data Либиё1 [14]
 Сурия1 [14]
Шаблон:Country data Сент-Винсент и Гренадины1 [14]
 Сумолӣ1 [14]
 Мозамбик1 [14]
 Монтсеррат1 [14]
Шаблон:Country data Папуа — Новая Гвинея1 [14]
Шаблон:Country data Восточный Тимор1 [14]
Шаблон:Country data Тёркс ва Кайкос1 [14]
 Эритрея1 [14]
Ҳамагӣ5749782164126369129965

Нигаред низ

[вироиш | вироиши манбаъ]
  1. 1 2 ВОЗ объявила пандемию коронавируса в мире(рус.). RT на русском. 11 марти 2020 санҷида шуд.
  2. 湖北黃岡:城鐵站、火車站離開黃岡市區通道暫時關閉. www.hkcna.hk. 23 Январ 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 28 марти 2020.
  3. hermesauto. Wuhan virus: China locks down Huanggang, imposes tough travel restrictions in 3 other cities, after Wuhan lockdown(англ.). The Straits Times (23 January 2020). 23 Январ 2020 санҷида шуд.
  4. 1 2 Как в США с помощью ученых Китая создали коронавирус SARS без защиты(рус.). EADaily (23 марта 2020). 30 марти 2020 санҷида шуд.
  5. Pneumonia of unknown cause – China. Disease outbreak news. World Health Organization (5 Январ 2020). 6 Январ 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 7 Январ 2020.
  6. Schnirring, Lisa Report: Thailand's coronavirus patient didn't visit outbreak market(англ.). CIDRAP (14 January 2020). 15 Январ 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 14 Январ 2020.
  7. «There is an increasing number of cases in several EU/EEA countries without epidemiological links to explain the source of transmission» Daily risk assessment on COVID-19(англ.) ECPC, 13 March 2020
  8. Елизавета Исакова. ВОЗ объявила Европу центром пандемии коронавируса(рус.). РИА Новости accessdate = 2020-03-19.
  9. ҲАЗОРИСПАНД МЕТАВОНАД АЗ КОРОНАВИРУС МУҲОФИЗАТ НАМОЯД. ЧУНИН ИЗҲОР ДОШТ МУОВИНИ ДИРЕКТОРИ ИНСТИТУТИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ ОИД БА ВАКСИНАҲОИ НАЗДИ СММ МИХАИЛ ФАВОРОВ. moh.tj (Март 13, 2020). 23 марти 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 4 июли 2020.
  10. Шарҳи сабаби дар Осиёи Марказӣ вуҷуд надоштани коронавирус. Asia-Plus (13 март). 23 марти 2020 санҷида шуд.
  11. Эпидемиологи рус ҳазориспандро як далели зуҳур накардани коронавирус дар Тоҷикистон гуфт. Sputnik (13.03.2020). 23 марти 2020 санҷида шуд.(пайванди дастнорас)
  12. 1 2 COVID-19. Шумораи гирифторони коронавирус дар ҷаҳон беш аз 3,2 миллион нафар гардид(тоҷ.). www.khovar.tj. 30 апрели 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 10 май 2020.
  13. ХАБАРИ ФАВРӢ: Дар Тоҷикистон ҳодисаҳои тасдиқшудаи бемории сироятии CОVID-19 аз намунаҳои биологии ҳодисаҳои гумонбар ба қайд гирифта шуд(тоҷ.). www.khovar.tj. 30 апрели 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 1 май 2020.
  14. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 Tracking coronavirus: Map, data and timeline. bnonews.com(пайванди дастнорас таърих). 28 феврали 2020 санҷида шуд.
  15. Ministero della Salute. Covid-19 - Situazione in Italia(ит.)(пайванди дастнорас таърих). 17 марти 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 2 марти 2020.
  16. 3g.dxy.cn. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 23 Январ 2020.
  17. news.qq.com.
  18. Corporación de Radio y Televisión Española. El mapa del coronavirus en España: más de 11.300 casos, casi la mitad en la Comunidad de Madrid(исп.)(пайванди дастнорас таърих) (17 de marzo de 2020). 17 марти 2020 санҷида шуд.
  19. COVID-19: Fallzahlen in Deutschland und weltweit. 25 марти 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 23 апрели 2020.
  20. Coronavirus: Echtzeit-Karte zeigt Zahl der Infektionen in Deutschland, Europa und weltweit
  21. В Иране число заразившихся коронавирусом достигло 47(рус.). ТАСС. 24 феврали 2020 санҷида шуд.
  22. Coronavirus: China extends lockdown as first cases reported in Europe. The Guardian(пайванди дастнорас таърих) (24 Январ 2020). 24 Январ 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 24 Январ 2020.
  23. Coronavirus: France confirms three cases of deadly China virus. The Independent(пайванди дастнорас таърих) (24 Январ 2020). 24 Январ 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 25 Январ 2020.
  24. В Европе зарегистрировали первый случай смерти от коронавируса(рус.). ria.ru(пайванди дастнорас таърих). 28 феврали 2020 санҷида шуд.
  25. List - Press Release - News Room(англ.). KCDC. 11 марти 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 29 феврали 2020.
  26. Current information about the novel coronavirus (COVID-19)
  27. Neuartiges Coronavirus (2019-nCov)(олмонӣ). www.sozialministerium.at. 18 марти 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 22 марти 2020.
  28. Coronavirus COVID-19(англ.). www.info-coronavirus.be(пайванди дастнорас таърих). 17 марти 2020 санҷида шуд.(пайванди дастнорас)
  29. 2nd case of coronavirus now confirmed in Toronto. globalnews.ca(пайванди дастнорас таърих). 28 феврали 2020 санҷида шуд.
  30. B.C., Ontario on ‘high alert,’ as first Vancouver-area case of coronavirus confirmed. www.thestar.com(пайванди дастнорас таърих). 28 феврали 2020 санҷида шуд.
  31. В Канаде прекратили лечить двух людей, которые были заражены коронавирусом(рус.). РБК-Украина. 1 феврали 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 1 феврали 2020.
  32. Coronavirus statistics(англ.). www.news.com.au(пайванди дастнорас таърих) (17 March 2020). 17 марти 2020 санҷида шуд.
  33. В Швеции зафиксировали первый случай заражения коронавирусом(рус.). ria.ru(пайванди дастнорас таърих). 28 феврали 2020 санҷида шуд.
  34. Brasil confirma primeiro caso do novo coronavírus(порт.). www1.folha.uol.com.br(пайванди дастнорас таърих). 28 феврали 2020 санҷида шуд.
  35. Malaysia confirms fourth case of coronavirus infection. Reuters (25 Январ 2020). 26 Январ 2020 санҷида шуд.
  36. Ministerstvo zdravotnictví České republiky. COVID-19: Aktuální počty onemocnění koronavirem v ČR(чех.)(пайванди дастнорас таърих). 18 марти 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 22 марти 2020.
  37. Department of Health. Latest updates on COVID-19 (Coronavirus)(англ.)(пайванди дастнорас таърих). 11 марти 2020 санҷида шуд.
  38. Japan confirms 4th coronavirus case. Japan Broadcasting Corporation (26 Январ 2020). 25 марти 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 29 Январ 2020.
  39. Japan confirms first case of coronavirus that has infected dozens in China. The Japan Times (16 Январ 2020). 27 Январ 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 27 Январ 2020.
  40. В Японии зафиксировали три новых случая заражения коронавирусом(рус.). ТАСС (1 феврали 2020). 1 феврали 2020 санҷида шуд.
  41. สธ.พบติดเชื้อ ‘โควิด-19’ เพิ่มอีก 6 ราย อีกรายยังหาสาเหตุไม่ชัด (th). PPTVHD36. 11 марти 2020 санҷида шуд.
  42. Ministerio de Salud. Casos confirmados en Chile COVID-19(исп.)(пайванди дастнорас таърих). 11 марти 2020 санҷида шуд.
  43. Informare COVID – 19 – Grupul de Comunicare Strategică, 16 martie, ora 18.00(рум.). www.mai.gov.ro(пайванди дастнорас таърих). 17 марти 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 17 марти 2020.
  44. FINNISH INSTITUTE FOR HEALTH AND WELFARE. Coronavirus COVID-19 – Latest Updates(англ.)(пайванди дастнорас таърих). 11 марти 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 25 марти 2020.
  45. Γραφείο Τύπου(юн.). www.moh.gov.gr(пайванди дастнорас таърих). 11 марти 2020 санҷида шуд.
  46. Еще один пассажир круизного лайнера Diamond Princess скончался в Японии(рус.). Российская газета. 26 феврали 2020 санҷида шуд.
  47. COVID-19 á Íslandi - Tölfræði. www.covid.is (18 марти 2020). 18 марти 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 25 марти 2020.
  48. Update on Novel Coronavirus: one positive case reported in Kerala. pib.gov.in(пайванди дастнорас таърих). 28 феврали 2020 санҷида шуд.
  49. 4th confirmed case of Wuhan virus in Singapore: MOH. CNA (26 Январ 2020). 26 Январ 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 27 Январ 2020.
  50. National Institute for Communicable Diseases. COVID-19 UPDATE(англ.)(пайванди дастнорас таърих) (16 March 2020). 17 марти 2020 санҷида шуд.
  51. Department of Health (Philippines) - Press Briefing on the novel coronavirus (2019-nCoV).(англ.). www.facebook.com(пайванди дастнорас таърих). 28 феврали 2020 санҷида шуд.
  52. Зафиксирована первая смерть от коронавируса за пределами Китая(рус.). Lenta.ru. 2 феврали 2020 санҷида шуд.
  53. Коронавирус COVID–19. Все что нужно знать(рус.). стопкоронавирус.рф(пайванди дастнорас таърих). 18 марти 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 30 марти 2020.
  54. Врачи уточнили причину смерти россиянки с коронавирусом
  55. Koronavirus COVID-19(словен.). gov.si(пайванди дастнорас таърих). 11 марти 2020 санҷида шуд.
  56. В Перу сообщили о пяти новых заражённых коронавирусом(рус.). Яндекс.Новости. 8 марти 2020 санҷида шуд.
  57. Коронавирус выявлен в Египте(рус.). www.vesti.ru(пайванди дастнорас таърих). 28 феврали 2020 санҷида шуд.
  58. Deutsche Welle (www.dw.com). Коронавирус добрался до Африки | DW | 15.02.2020(рус.). DW.COM. 15 феврали 2020 санҷида шуд.
  59. Число заразившихся новым коронавирусом в Бахрейне увеличилось до 17(рус.). ТАСС. 25 феврали 2020 санҷида шуд.
  60. China coronavirus: after a two-day break, Hong Kong has three more cases. South China Morning Post (29 Январ 2020).
  61. Priopćenje za medije Stožera civilne zaštite Republike Hrvatske od 17. ožujka 2020. u 19 sati (hr). civilna-zastita.gov.hr(пайванди дастнорас таърих) (17 марти 2020). 18 марти 2020 санҷида шуд.
  62. Instituto Nacional de Salud. Coronavirus (COVID - 2019) en Colombia(исп.)(пайванди дастнорас таърих). 17 марти 2020 санҷида шуд.
  63. Болезнь Коронавирус COVID-19. 25 марти 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 29 марти 2020.
  64. China coronavirus: UAE confirms four members of Chinese family first cases in Middle East. www.scmp.com(пайванди дастнорас таърих). 28 феврали 2020 санҷида шуд.
  65. Watch: How the first coronavirus case in UAE was cured. gulfnews.com(пайванди дастнорас таърих). 28 феврали 2020 санҷида шуд.
  66. Още един заразен с коронавирус във Варна. www.moreto.net. 24 марти 2020 санҷида шуд.
  67. Lietuvos Respublikos sveikatos apsaugos ministerija. Koronavirusas (COVID-19)(литв.)(пайванди дастнорас таърих). 11 марти 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 11 марти 2020.
  68. Ministry of Health. COVID-19 Three new cases, linked to overseas(англ.)(пайванди дастнорас таърих). 17 марти 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 17 марти 2020.
  69. Koronavírus na Slovensku - COVID-19(словакӣ). www.korona.gov.sk(пайванди дастнорас таърих). 17 марти 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 12 май 2021.
  70. COVID-19 infekcijas uzliesmojums(лат.). arkartassituacija.gov.lv(пайванди дастнорас таърих). 17 марти 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 19 марти 2020.
  71. CORONAVIRUS: Here's the latest(англ.). abouthungary.hu(пайванди дастнорас таърих). 17 марти 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 17 марти 2020.
  72. Jordan News Agency (Petra)(англ.). petra.gov.jo(пайванди дастнорас таърих). 17 марти 2020 санҷида шуд.
  73. Thống kê tình hình dịch bệnh COVID-19. ncov.moh.gov.vn. 18 марти 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 13 феврали 2020.
  74. Coronavirus /Burkina : Un avion atterrit à Ouagadougou avec un cas suspect(фр.). www.burkina24.com(пайванди дастнорас таърих) (16 mars 2020). 17 марти 2020 санҷида шуд.
  75. В Буркина-Фасо зафиксировали первый случай смерти от коронавируса(рус.). РИА Новости (20200318T1425+0300). 18 марти 2020 санҷида шуд.
  76. Agenția Națională pentru Sănătate Publică. Situația epidemiologică prin infecția cu Coronavirusul de tip nou (COVID-19) (mo)(пайванди дастнорас таърих). 17 марти 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 28 марти 2020.
  77. Sri Lanka confirms first case of coronavirus: health official. www.reuters.com(пайванди дастнорас таърих). 28 феврали 2020 санҷида шуд.
  78. Оперативна інформація про поширення коронавірусної інфекції COVID-19(укр.). moz.gov.ua (16 марти 2020). 16 марти 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 6 апрели 2020.
  79. Cambodia confirms first case of Wuhan virus: Health minister. 25 Январ 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 27 Январ 2020.
  80. Официальный Минздрав(рус.). Министерство здравоохранения Республики Беларусь (23 марти 2020). 23 марти 2020 санҷида шуд.
  81. В Казахстане выявлен 9-й больной коронавирусом (15 марти 2020). 15 марти 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 3 июни 2020.
  82. Ситуация с коронавирусом официально(рус.). www.coronavirus2020.kz. 22 марти 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 27 марти 2020.
  83. Prevention of Coronavirus Spread in Georgia(англ.). 11 марти 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 19 марти 2020.
  84. В настоящее время количество инфицированных коронавирусной инфекцией в Узбекистане составляет 50 человек.(рус.). coronavirus.uz. 24 марти 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 24 марти 2020.
  85. В Кыргызстане официально выявлен коронавирус — трое зараженных(рус.). Sputnik Кыргызстан. 18 марти 2020 санҷида шуд.
  86. Three new cases of coronavirus infection in Macao. TDM (26 Январ 2020).
  87. zh:澳門確診第2宗武漢肺炎 患者為66歲男遊客(чинӣ). HK(пайванди дастнорас таърих) (23 Январ 2020). 23 Январ 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 24 Январ 2020.
  1. Круизный лайнер в водах Японии.
  2. 1 2 Является составной частью КНР.
  3. Частично признанное государство.
Хатои ёдкард: <ref> tags exist for a group named "Комм.", but no corresponding <references group="Комм."/> tag was found.