Ноҳияи Ҷомӣ

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Ҷаҳиш ба: новбари, Ҷустуҷӯи
Ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ
Ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ дар харитаи Тоҷикистон
Донистаниҳо
Кишвар : Тоҷикистон Flag of Tajikistan.svg
Вилоят : Вилояти Хатлон
Шаҳр : Абдураҳмони Ҷомӣ
Замони таъсис : 29 августи 1930
Раиси шаҳр: Баҳодурзода Абдуҷабори

Саттор

Ҷуғрофиёи табиӣ
Координатаҳо :
Паҳноварӣ : 682 км2
Мардум
Аҳолӣ (2010) : 135,5 ҳаз. кас
Зичии аҳолӣ (2013) : 226.8 кас км2
Забони расмӣ : тоҷикӣ
Забонҳои гуфторӣ : тоҷикӣ, узбакӣ
Мазҳаб : ҳанафӣ
Пешшумора : +992
Нишонии почта :
Замон : UTC+5
Вебгоҳ : .tj
Шумораи мошинҳо : 03TJ

Ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ — яке аз ноҳияҳои вилояти Хатлон. 29 августи 1930 ташкил ёфтааст. Масоҳаташ 682 км2. Марказиаш шаҳраки Ҷомӣ

Мардум[вироиш]

Аҳолиаш 135,5 ҳаз. нафар (2010)[1], асосан тоҷикон, инчунин ӯзбекҳо, русҳо, тоторҳо ва ғайра. Мардуми ноҳия ба забонҳои тоҷикӣ ва узбакӣ сухан мегӯянд. Зичии аҳолӣ дар 1 км2 101 нафар.

Ҷойгоҳ[вироиш]

Харитаи ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ
Харитаи ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ

Аз маркази ноҳия то маркази вилояти Хатлон шаҳри Қӯрғонтеппа 36 км, то шаҳри Душанбе 86 км, то наздиктарин истгоҳи роҳи оҳан – Вахш 12 км. Ноҳия 7 Ҷамоати деҳот (Арал, «Иттифоқ», «Ифтихор», «Дӯстӣ», ба номи М. И. Калинин, «50-солагии Тоҷикистон», Яккатут) ва як Ҷамоати шаҳраки Куйбишев (маркази ноҳия) дорад.

Мақомоти иҷроия[вироиш]

Сарвари ноҳияи Ҷомӣ Раиси Ҳукумати он аст, ки аз ҷониби Раиси Ҷумҳури Тоҷикистон таъйин мегардад. Ниҳоди қонунгузори ноҳия — Маҷлиси намояндагони халқӣ мебошад, ки аз тарафи ҳама мардуми ноҳия ба муддати 5 сол интихоб мешавад.

Таърих[вироиш]

Номҳои пештарааш Арал, Куйбишев, Хоҷамастон. Бо қарори Маҷлиси Миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 12. 02. 2004 Абдураҳмони Ҷомӣ ном гирифт.

Ҷуғрофиёи табиӣ[вироиш]

Ҳудуди ноҳия асосан дар водии Вахш, қисми шимолии он дар водии Ёвон воқеъ аст. Онро кӯҳҳои на чандон баланд (то 2000 м) иҳота кардаанд: аз ғарб қаторкӯҳи Оқтоғ, аз шимол кӯҳи Рангон ва аз шарқ кӯҳи Қаротоғ. Қисми марказии ноҳия ҳамвор, аз сатҳи баҳр 400 – 500 м баланд.

Сарватҳои табиӣ[вироиш]

Сарватҳои зеризаминиаш: намаки ош, гаҷ ва ғайра. Аз ҳудуди ноҳия дарёи Вахш мегузарад.

Иқлим[вироиш]

Бинои мақомоти иҷроияи ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ
Бинои мақомоти иҷроияи ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ

Иқлими ноҳия континентӣ, субтропикии хушк. Тобистонаш гарм; ҳарорати миёнаи июл 35 – 40°С, ҳарорати баландтаринаш 43°С. Зимистонаш нарм; ҳарорати миёнаи январ 9°С. Боришоти солона ба ҳисоби миёна 271 мм. Давраи нашв (беш аз 50) 300 рӯз. Хоки ҳудуди ноҳия асосан хокистарранг.

Наботот[вироиш]

Дар даштҳо янтоқ, шӯра, ҷорӯбак, явшон, дар кӯҳҳо камол, торон, ре-воҷ, савсани кӯҳӣ, кинг, юған, пиёзи кӯҳӣ, шибоғ, латтахор ва ғайра; аз дарахтон писта, дӯлона, бодоми кӯҳӣ ва ғайра мерӯянд.

Ҳайвонот[вироиш]

Аз ҳайвоноти ваҳшӣ гург, рӯбоҳ, шағол, ҷайра, аз хазандагон сангпушт, чанд намуди мор, аз парандагон кабк, бедона, мусича, гунҷишк, майна ва ғайра вомехӯранд.

Кишоварзӣ[вироиш]

Ноҳия дорои хоҷагии қишлоқи мутараққист. Соҳаи асосии он – пахтакорӣ, махсусан навъҳои маҳиннах. Инчунин чорводорӣ, ғаллакорӣ, боғу токдорӣ, лимӯпарварӣ, кишти зироатҳои хӯроки чорво ва кирмакпарварӣ ривоҷ ёфтааст. Ноҳия 927 ташкилот ва хоҷагиҳои деҳқонӣ дорад. Соли 2010 ба пахтакорӣ 850 хоҷагӣ ба чорводорӣ 25 хоҷагии омехта, ба ниҳолпарварӣ як хоҷагӣ ва ба боғдорӣ 5 хоҷагӣ машғул буданд. Майдони умумии заминҳои хоҷагии қишлоқ 59649 га (2009), аз ҷумла заминҳои кишт 16794 га, заминҳои обёришаванда 14580 га, заминҳои лалмӣ 2214 га.

Иқтисод[вироиш]

Дар ҳудуди ноҳия Ассотсиатсияи истифодабарандагони об, 9 корхонаи хурд, 3 корхонаи нақлиётӣ, корхонаи коммуналӣ, шӯъбаи фарҳанг, 2 идораи алоқа, 10 корхонаи ёрирасон, 6 ташкилоти саноатӣ, 4 ташкилоти сохтмонӣ, корхонаи нонпазӣ, хонаи хизмати маишӣ, хоҷагии моҳипарварӣ, идораи пиллахушккунӣ фаъолият доранд.

Маориф[вироиш]

Соли хониши 2009 – 2010 дар ноҳия 41 мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, 12 мактаби таҳсилоти умумии асосӣ, 8 мактаби ибтидоӣ, як литсей-интернат буд, ки дар онҳо 300576 нафар хонандагон таҳсил мекарданд. Дар ноҳия Омӯзишгоҳи касбҳои техникӣ, филиали Омӯзишгоҳи тиббии шаҳри Қӯрғонтеппа, мактаби санъати бачагона мавҷуд аст.

Фарҳанг[вироиш]

Ноҳия 10 китобхона, кохи фарҳанг, хонаи фарҳангии типи шаҳрӣ, 3 хонаи фарҳанги деҳотӣ, 2 дастаи ҳунарӣ: «Ғунча» ва «Шабчароғ» дорад.

Тандурустӣ[вироиш]

Дар беморхонаи марказӣ, дармонгоҳи ноҳиявӣ, 45 бунгоҳи тиббӣ, 5 беморхонаи минтақавӣ, Маркази мубориза зидди бемориҳои сил, шӯъбаи бемориҳои пӯст, гӯшу гулӯ ва бинӣ, Маркази беҳдошти саломатӣ, шӯъбаи бемориҳои сироятӣ 82 нафар духтурони маълумоти олидор, 441 нафар кормандони дорои маълумоти миёнаи тиббӣ кор мекунанд.

Роҳу нақлиёт[вироиш]

Аз ҳудуди ноҳия роҳи оҳани Тирмиз – Қӯрғонтеппа – Ёвон мегузарад.

Рӯзномаҳо[вироиш]

Газетаи ноҳиявӣ – «Баҳористон».

Адабиёт [2][вироиш]

Манбаъ[вироиш]

  1. |Шумора ва ҷойгиршавии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон Ҷилди I (нашри расмӣ) - Душанбе: "Ирфон", 2012, - с.20
  2. Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, Ҷилди 1. А-АСОС – Душанбе: Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, 2012, - с.42 / Ш. Тошева.


Ноҳияҳои Хатлон
Ноҳияи Балҷувон · Ноҳияи Бохтар · Ноҳияи Вахш · Ноҳияи Восеъ · Ноҳияи Данғара · Ноҳияи Ёвон · Ноҳияи Кӯлоб · Ноҳияи Қубодиён · Ноҳияи Қумсангир · Ноҳияи Мӯъминобод · Ноҳияи Норак · Ноҳияи Носири Хусрав · Ноҳияи Панҷ · Ноҳияи Румӣ · Ноҳияи Сарбанд · Ноҳияи Темурмалик · Ноҳияи Фархор · Ноҳияи Ховалинг · Ноҳияи Хуросон · Ноҳияи Ҳамадонӣ · Ноҳияи Ҷиликӯл · Ноҳияи Ҷомӣ · Ноҳияи Шаҳритус · Ноҳияи Шӯрообод