Ноҳияи Муъминобод

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Ноҳияи маъмурӣ
Ноҳияи Муъминобод
38°06′33″ а. шим. 70°01′50″ т. ш.HGЯO
Кишвар
Тобеъи вилояти Хатлон
Шомили 1 шаҳрак, 6 деҳот
Маркази маъмурӣ Муъминобод
Таърих ва ҷуғрофиё
Таърихи таъсис 16 марти 1938
Масоҳат 2386,9 км²
Вақти минтақавӣ UTC+05:00
Аҳолӣ
Аҳолӣ 84 800[1] наф. нафар (2015)
Миллият тоҷикон
Мазҳаб мусулмонони ҳанафимазҳаб
Забонҳои расмӣ тоҷикӣ
Шиносаҳои ададӣ
Сарвожа MU
Рамзи ISO 3166-2 TJ.KТ.MU
Коди телефон +992 3318
Нишонаи почта 735140
Домени интернет .tj
Коди мошинҳо TJ03
Ноҳияи Муъминобод дар харита

Ноҳияи Мӯъминобод (форсӣ: ناحیۀ مؤمن‌­آباد‎) — яке аз ноҳияҳои идории вилояти Хатлон аст ва дар ҷанубу шарқи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷой дорад.

Ин ноҳия 16 марти соли 1938 дар бахше аз вилояти Кӯлоб дар Ҷумҳурии Шӯравии Сосиалистии Тоҷикистон таъсис ёфта аст.

Маркази ин ноҳия шаҳраки Муъминободаст.

Ҷойгоҳ[вироиш]

Ноҳияи Мӯъминобод бо сарзамине 2386,9 км² дар доманаи кӯҳсори Ҳазрати Шоҳ ҷой дорад. Дар шимол бо ноҳияи Ховалинг, дар ғарб — бо ноҳияи Кӯлоб, дар ҷануб — бо ноҳияи Шӯрообод аз ноҳияҳои вилояти Хатлон, дар шарқ — бо ноҳияи Дарвоз аз ноҳияҳои Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ҳаммарз аст.

Таърих[вироиш]

Пас аз инқилоби Бухоро дар соли 1920 ва таъсиси Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон Мӯъминобод бахше аз вилояти Кӯлоб гардид ки то соли 1929 вуҷуд дошт. Вилояти Кӯлоб дар он сол ба округ табдил дода шуд. Соли 1931 округи Кӯлоб барҳам дода шуд ва сарзамини он тобеъи ҷумҳурӣ шуд.

Ноҳияи Мӯъминобод расман дар 16 марти соли 1938 дар бахше аз вилояти Кӯлоб таъсис ёфт. 29 декабри соли 1973 ноҳияи Ленинград номида шуд 29 июни соли 1991 бо Қарори № 318 Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон ноҳияи Мӯъминобод номида шуд.

Мардум[вироиш]

Мардуми Мӯъминобод ба яке аз гӯишҳои забони тоҷикӣ сухан мегӯянд. Бар пояи омори соли 2016, ноҳияи Мӯъминобод 86,7 ҳаз. тан ҷамъият дошт[1]

Мардуми ин ноҳия бештар кишоварзанд ва боғдорӣ, чорводорӣ ва занбурпарварӣ мекунанд.

Бахшбандӣ[вироиш]

Бар асоси Қонуни тақсимоти кишварӣ, ноҳияи Мӯъминобод 6 ҷамоат[2] дорад:

Ҷамоатҳои ноҳияи Мӯъминобод
Ҷамоат Аҳолӣ
шаҳраки Муъминобод 12 500
Балхобӣ 8 315
Боғгаӣ 7 961
Деҳибаланд 11 470
Нуралишо Назаров 17 086
Шамсиддин Шоҳин 7 279
Чилдухтарон 4 131

Ҳукумат[вироиш]

Сарвари ноҳияи Мӯъминобод Раиси Ҳукумати он аст, ки аз ҷониби Раиси Ҷумҳури Тоҷикистон таъйин мегардад. Ниҳоди қонунгузори ноҳия — Маҷлиси намояндагони халқӣ мебошад, ки аз тарафи ҳама мардуми ноҳия ба муддати 5 сол интихоб мешавад.

Иқтисодиёт[вироиш]

Иқтисодиёти ноҳия аз ҳисоби сайёҳон ва корхонаҳои он пеш меравад.

Омӯзишу парвариш.[вироиш]

Олами наботот ва ҳайвонот. Ноҳия дорои захираҳои бузурги табиӣ мебошад.

Аз ҷумла дар ноҳия 138 навъи рустаниҳои дорувор, 45 навъи рустании асаловар ва 98 навъи рустанӣ ғизоӣ сабт шудааст. Олами ҳайвоноти ноҳия гуногун буда аз водиҳо то минтақаи кӯҳҳои баланд паҳн гардидаанд. Дар ин ҷо бузи кӯҳӣ, гург, хирс, хуки ёбоӣ, ҷайра, рӯбоҳ, заргӯш, морҳои обӣ, калтакалос, аз паррандагон кабк, гунҷишк, кабутар, турна, қарроғ, зарғов, булбул ва ғайра дидан мумкин аст.

Захираҳои табиӣ. Сарватҳои зеризаминӣ: масолеҳи сохтмонӣ, (гаҷ ва гил) ва чашмаҳои маъданӣ

Мавҷуд будани табиати зебои нотакрор, шароити мусоиди иқлимӣ, ёдгориҳои фарҳангию таърихӣ қадими ноҳия, барои инкишофи туризми байналмилалӣ асос шуда метавонанд. Аз ин лиҳоз ноҳияи баландкӯҳи Мӯъминобод, ки табиати нотакрор дорад барои ташкил кардани туризм шароити мусоид дорад.

Ниҳодҳои фарҳангӣ[вироиш]

Ниходҳои фарҳанги Муьминобод ин Боғи фароғати ноҳия осорхонаву мавзеҳои таьрихи он мебошад.

Ҷойҳои таърихӣ[вироиш]

Ба ҷойҳои таърихӣ ноҳия метавонанд, инчунин мавҷудияти ҷойҳои истироҳати ва таърихӣ аз қабили Қалъаи Мир, маркази сайёҳии кӯҳистони Чилдухтарон, зиёратгоҳи мақбараи Шоҳи Хомӯш, мақбараи Мир Саид Ҷалолиддини Гулдаста, мақбараи Хоҷаи Нур, хонамузейи Соҳиб Табаров ва дигар ёдгориҳои таърихи мусоидат намоянд.

Қалъаи Мир - ёдгории асрҳои 3-4 буда солҳои 7-уми асри гузашта аз ҷониби бостоншиносон Эркиной Ғуломова ва Музаффар Азизов дар ин ёдгории беназир корҳои кофтукови шурӯъ шуда буданд, вале бо сабабҳои номаълум ин корҳо то ба охир ба анҷом расонида нашудаанд. Дар ҳолати давом додани корҳои кофтукоби мумкин аст бисёр чизҳои ноёби таърихи ёфт шавад ва бозёфтҳои нави ин мавзеъ метавонад, диққати сайёҳони дохилию хориҷиро бештар ҷалб созад.

Мамнӯнгоҳи табиии Чилдухтарон. Яке аз ёдгориҳои беназири табиат дар шимолу шарқии ноҳия ҷойгир буда, дар масофаи тақрибан 28 км дуртар аз маркази ноҳия ҷойгир мебошад.

Мақбараи Саид Ҳасаншоҳ Шоҳи Хомуш- тахминан ба асрҳои 11-12 рост меояд. Ин орифи бузург марди Исфаҳонӣ буда бо мақсади таблиғи таасуф ба ин сарзамин ба воситаи Шуғнон ба Чорсӯ (Мӯъминободи имрӯза) меояд, ки баъди чанд муддат Шоҳи Хомӯш аз Дарвоз гузашта, ба мулки Хатлони Доруламон ташриф намуда, ба Чорсӯи шаҳри Мӯъминобод расида ба ҳазрати Мир Сайид Ҷалолиддини Гулдаста мулоқот менамояд. Ба ҳамин тариқ Саид Ҳасаншоҳи Хомӯш сокини Дараи Туркияи Хатлон, ки ҳоло номи Лангарро ба худ гирифтааст мегардад.

Қалъаи Муъминобод, дар маркази ноҳия, дар соҳили чапи сойи беном воқеъ мебошад.

Баландии теппа росткунҷаи ҳамвор буда, дар қисми ғарбии қалъа дар манзараи замин (релйеф) фақат як теппачаи даврамонанди начандон баланди якметра ба назар мерасад.

Баландии умумии қалъа дар канори ҷанубу ғарбӣ 6 метр, дар канори шимолу шарқӣ 15-16 мебр мебошад. Масоҳати қалъа 36х46 метр аст.

Нависандаи ин Мавзуъ ҲАСАНОВ ПАРВИЗ

н.МУЪМИНОБОД

Эзоҳ[вироиш]

  1. 1.0 1.1 Маҷмӯаи омории «Шумораи аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон то 1 январи соли 2016». Агентии омори назди Президенти ҶТ.. 20 май 2016 санҷида шуд.
  2. Феҳристи номи маҳалҳои Тоҷикистон. — Душанбе: Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, 2013. — с. 90-92 ISBN 978-99947-33-54-5