Солор

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search

Солор (форсӣ: سالار‎) ё Генерал (олмонӣ: General, аз лот. generālis — «ҳамагонӣ») — афсароне баландпоя дар нерӯҳои мусаллаҳ, ки фармондеҳии ниҳоду сохторҳои низомӣ, амниятӣ, интизомӣ ва ягонҳои арштиширо бар уҳда доранд[1].

Дар Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон солорҳо афсарҳои олӣ ҳастанд[2]:

Вожашиносӣ[вироиш]

Солор (форсӣ: سالار‎» > порсии миёна: sālār > порсии бостон: *sar(a)-dāra- > паҳлавӣ: sarδār, балхӣ: σαλαρο, σαρλαρο; тухории B: salār) гунае дигар аз «сардор» аст, ки аз куҳантарин замонҳо ба маънои «раҳбар, пешво, фармондеҳ; генерал» барои номгузории дараҷаҳои низомӣ ба кор меравад[3][4]. Чунончи, дар сипоҳи Ашкониён ва Сосониён рота ба забони паҳлавӣ «васт» (порсии миёна: «вашт»), полк — «дирафш», дивизия — «гунд» ва сардорону фармондеҳонашон «васт-солор» ё «вашт-солор», «дирафш-солор» ва «гунд-солор» номида мешудаанд[5]. Дар замони Сомониён, Ғазнавиён ва Салҷуқиён низ «солор» дар истилоҳи низомӣ сардору фармондеҳи сипоҳро мегуфтанд[6].

Эзоҳ[вироиш]

  1. Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ (иборат аз 2 ҷилд). Зери таҳрири Сайфиддин Назарзода (раис), Аҳмадҷон Сангинов, Саид Каримов, Мирзо Ҳасани Султон. – Душанбе: Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёти ба номи Рӯдакӣ, 2008. – 950 саҳ. – ҷ. 1, с. 317.
  2. Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, Ҷилди 2. АСОС-БОЗ – Душанбе: Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, 2013, - с.125
  3. Фарҳанги забони тоҷикӣ. Зери таҳрири М. Ш. Шукуров, В. А. Капранов, Р. Ҳошим, Н. А. Маъсумӣ — М., «Советская Энциклопедия», 1969. ҷ. 2, с. 259
  4. Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ. ҷ. 2, с. 259.
  5. Kaveh Farrokh, Gholamreza Karamian, Katarzyna Maksymiuk. A Synopsis of Sasanian Military Organization and Combat Units, Siedlce-Tehran 2018. — ISBN 978-83-62447-22-0. — c. 13
  6. Ноҷӣ, Муҳаммадризо. Фарҳангу тамаддуни исломӣ дар қаламрави Сомониён. — Теҳрон: Амири Кабир, 1386. — С. 252. — 904 с. — ISBN 964-00-1086-3.