Солор

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search

Солор (форсӣ: سالار‎) ё Генерал (олмонӣ: General, аз лот. generālis — «ҳамагонӣ») — афсароне баландпоя дар нерӯҳои мусаллаҳро гӯянд, ки фармондеҳии ниҳоду сохторҳои низомӣ, амниятӣ, интизомӣ ва ягонҳои артиширо бар уҳда доранд[1].

Дар бисёре аз кишварҳо солор ҳар яке аз афсарҳои олиро меноманд, ки дар нерӯҳои заминӣ, ҳавоӣ ва дарёӣ фармондеҳии ягонҳои размие чун артиш, сипоҳ, лашкар ва гундро бар уҳда ва дараҷаҳои низомии зерин ва ё ҳамсонашонро доранд[2]:

Шоха Нерӯи заминӣ Нерӯи ҳавоӣ Нерӯи дарёӣ
Roundel of Tajikistan.svg Russia-Army-OF-9-2013.svg Russia-Army-OF-8-2010.svg Russia-Army-OF-7-2010.svg Russia-Army-OF-6-2010.svg Russia-Airforce-OF-9-2013.svg Russia-Airforce-OF-8-2010.svg Russia-Airforce-OF-7-2010.svg Russia-Airforce-OF-6-2010.svg Russia-Navy-OF-9-2013.svg Russia-Navy-OF-8-2010.svg Russia-Navy-OF-7-2010.svg Russia-Navy-OF-6-2010.svg
Сардӯшӣ
дараҷа Артишсолор Сипаҳсолор Лашкарсолор Гундсолор Артишсолор Сипаҳсолор Лашкарсолор Гундсолор Дарёсолор Дарёбон Дарёдор Дарёвар
Дараҷабандӣ Солорон (англ. General Officers)

Вожашиносӣ[вироиш]

Солор (форсӣ: سالار‎» > порсии миёна: sālār > порсии бостон: *sar(a)-dāra- > эронии бостон: *sara-dāra- < паҳлавӣ: sarδār; балхӣ: σαλαρο, σαρλαρο)[3] гунае дигар аз «сардор» аст, ки аз куҳантарин замонҳо ба маънои «раҳбар, пешво, фармондеҳ; генерал» барои номгузории унвонҳо ва дараҷаҳои низомӣ ба кор меравад[4][5]. Чунончи, дар сипоҳи Ашкониён ва Сосониён рота ба забони паҳлавӣ «васт» (порсии миёна: «вашт»), полк — «дирафш», дивизия — «гунд» ва сардорону фармондеҳонашон «васт-солор» ё «вашт-солор», «дирафш-солор» ва «гунд-солор» номида мешудаанд[6]. Дар замони Сомониён, Ғазнавиён ва Салҷуқиён низ «солор» дар истилоҳи низомӣ сардору фармондеҳи сипоҳро мегуфтанд[7].

Эзоҳ[вироиш]

  1. Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ (иборат аз 2 ҷилд). Зери таҳрири Сайфиддин Назарзода (раис), Аҳмадҷон Сангинов, Саид Каримов, Мирзо Ҳасани Султон. – Душанбе: Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёти ба номи Рӯдакӣ, 2008. – 950 саҳ. – ҷ. 1, с. 317.
  2. Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, Ҷилди 2. АСОС-БОЗ – Душанбе: Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, 2013, - с.125
  3. Ҳасандӯст, Муҳаммад. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1393. ISBN: 978-600-6143-57-6. ҷ. 3, с. 1648.
  4. Фарҳанги забони тоҷикӣ. Зери таҳрири М. Ш. Шукуров, В. А. Капранов, Р. Ҳошим, Н. А. Маъсумӣ — М., «Советская Энциклопедия», 1969. ҷ. 2, с. 259
  5. Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ. ҷ. 2, с. 259.
  6. Kaveh Farrokh, Gholamreza Karamian, Katarzyna Maksymiuk. A Synopsis of Sasanian Military Organization and Combat Units, Siedlce-Tehran 2018. — ISBN 978-83-62447-22-0. — c. 13
  7. Ноҷӣ, Муҳаммадризо. Фарҳангу тамаддуни исломӣ дар қаламрави Сомониён. — Теҳрон: Амири Кабир, 1386. — С. 252. — 904 с. — ISBN 964-00-1086-3.

Нигаред низ[вироиш]



Commons-logo.svg
Анбори Википедиа дар бораи ин мавзӯъ гурӯҳ дорад: